Actieagenda Verantwoord digitaliseren
Hoe ondernemers publieke waarden in acht nemen bij toepassing van nieuwe digitale technologieën
Om de impact van publieke interventie te vergroten vroeg Directie Publieke Dienstverlening & Digitalisering van BZK aan Birch om inzicht te geven in hoe ondernemers in Immersieve technologie, Quantum technologie en kunstmatige intelligentie omgaan met publieke waarden bij toepassing van nieuwe digitale technologieën en welke obstakels ze ervaren. Birch zette de zes belangrijkste bevindingen uiteen en benoemde drie mogelijke ontwikkelroutes voor publieke interventie.
Aanleiding
De Directie Publieke Dienstverlening & Digitalisering van BZK heeft als missie om publieke waarden stevig te borgen in de digitale samenleving. Ondernemers in nieuwe technologieën kunnen bijdragen aan verantwoord digitaliseren. BZK werkt al samen met de provincie Zuid-Holland, maar wenst nauwere samenwerking met ondernemers. Om dit te bereiken is meer informatie over de afwegingen en beweegredenen nodig om het beleid beter vorm te kunnen geven. Birch was gevraagd om inzicht te geven in bestaande (ondernemers)netwerken rondom deze technologieën en in hoeverre ondernemers actief bezig zijn met het versterken van publieke waarden. Vervolgens heeft Birch aan de hand van drie ontwikkelroutes een actieagenda opgesteld waarin interventies, rolverdeling, partners en ambities in beeld zijn gebracht.
Proces
Het onderzoek bestond uit drie onderdelen: 1) deskresearch 2) netwerkanalyse en 3) interviews. Aan de hand van een synthese zijn de analyses bij elkaar gebracht. Op basis hiervan zijn mogelijke interventies en een actieagenda opgesteld.
De focus lag op ondernemers in de technologieën binnen Immersieve technologie, Quantum technologie en Kunstmatige Intelligentie in de regio Zuid-Holland. Uit rapporten en Techscans (een aantal in opdracht van BZK) kwam een lijst van belangrijkste publieke waarden per technologiegebied naar voren. Aan de hand van CORDIS-data maakte Birch inzichtelijk wie kernspelers zijn in samenwerkingen rondom een technologie in Nederland. Met bureaustudie onderzocht Birch of er in deze netwerken al activiteiten met betrekking tot het versterken van publieke waarden worden uitgevoerd. Vervolgens interviewde Birch uit elk technologiegebied ondernemers over de manier waarop zij als ondernemer kijken naar publieke waarden, hoe ze omgaan met publieke waarden in hun bedrijf, hoe ze publieke waarden in acht nemen bij toepassen of ontwikkelen van nieuwe technologie en waarom ze wel of niet actief bijdragen aan het borgen van deze publieke waarden. Door de afwegingen en beweegredenen gestructureerd in kaart te brengen, kon Birch een aantal routes van mogelijke beleidsinterventies adviseren. Deze zijn ondergebracht in drie ontwikkelroutes die verschillen in intensiteit, benodigde middelen en looptijd.
Resultaten en conclusies
Op basis van de gesprekken met ondernemers kwam naar voren dat ondernemers vaak geen duidelijk beeld hebben bij publieke waarden en ook niet weten welke bestaande instrumenten ondersteuning bieden. De beweegredenen heeft Birch in zes hoofdcategorieën samengevat, te vinden in ons rapport.
Voor de actieagenda schetste Birch drie routes die verschillen in intensiteit en directheid van de interventies. Ook formuleerde Birch mogelijke acties voor elke route:
- Route 1 is gericht op het informatiegat dichten en op het effectief inzetten van bestaande instrumenten. BZK pakt de rol als coördinator en verbetert de informatievoorziening voor de doelgroep.
- Route 2 is gericht op kennisverspreiding. BZK pakt de rol van educator en regisseur en stuurt op de lange termijn door nieuwe ondernemers bewust te maken van hun invloed op publieke waarden.
- Route 3 is gericht op directe interventies door bijvoorbeeld op wet- en regelgeving, certificering of inkoopbeleid van de publieke sector te sturen. BZK neemt de rol van systeemveranderaar.
Birch geeft BZK mee dat de keuze voor de route samenhangt met haar opvatting over de invloed die ze kan en wil uitoefenen binnen en buiten haar eigen beleidsdomein.
Bent een publieke speler die op zoek is naar interventiemogelijkheden op dit thema? Maak een afspraak met ons en we bespreken graag de mogelijkheden.