Meer informatie

Jan Peter van den Toren

Managing Partner

Onder samenwerkingsverbanden verstaan wij georganiseerde vormen van samenwerking, zoals triple helix-structuren en publiek-private samenwerkingen (PPS) die nodig zijn om complexe thema’s als arbeidsmarkt, innovatie, onderwijs, energietransitie en regionale ontwikkeling aan te pakken. In de praktijk zien we echter dat veel van deze samenwerkingen moeite hebben om echt impact te maken. De uitdaging is daarom om samenwerking dusdanig te organiseren dat het niet alleen verbindt, maar ook richting geeft en tot uitvoering leidt. Zonder duidelijke sturing ontstaat versnippering en blijven kansen voor opschaling en impact onbenut. 

Visie op samenwerkingsverbanden

Wij zien samenwerking niet als doel op zich, maar als middel om gezamenlijke ambities te realiseren. We zien echter nog vaak dat samenwerking blijft steken in overleg en netwerkvorming. Ook zijn rollen, mandaat en verwachtingen niet altijd duidelijk. Daarnaast is vaak geen sprake van een gezamenlijke agenda of prioritering waardoor initiatieven ontstaan, maar worden niet opgeschaald. 

Effectieve samenwerking vraagt om een volgende stap: van verbinden naar sturen en realiseren. Wij geloven dat sterke samenwerkingsverbanden worden gekenmerkt door: 

  • Een gedeelde agenda die richting geeft 
  • Helder mandaat en eigenaarschap bij partners 
  • Focus op een beperkt aantal thema’s met impact 
  • Een duidelijke verbinding tussen strategie en uitvoering (bijv. via coalities en consortia) 

Publieke partijen, onderwijs en bedrijven spelen hierin ieder een eigen rol. De overheid stelt kaders en prioriteiten. Tegelijkertijd stellen ze regelmatig middelen beschikbaar. Het onderwijs ontwikkelt talent en kennis. Bedrijven realiseren innovatie en toepassing. Onze rol is om deze samenwerking te ontwerpen, structureren en versterken, zodat zij daadwerkelijk leidt tot gezamenlijke keuzes en uitvoering. 

Onze aanpak

Wij begeleiden de ontwikkeling van samenwerkingsverbanden van vraag naar inzicht en van inzicht naar een werkende structuur. Onze aanpak bestaat vaak uit drie stappen.

De eerste stap is inzicht in de samenwerking en het ecosysteem. Hierbij analyseren wij bestaande structuren, rollen, netwerken en initiatieven. Waar zitten overlap, gaten en kansen? Dit doen we via documentanalyse, interviews en stakeholderinventarisatie. Vervolgens ontwikkelen wij scenario’s en keuzes. Om dit te realiseren werken we verschillende modellen voor samenwerking uit (bijv. netwerk, programmatische samenwerking, uitvoeringsorganisatie). Deze verschillen in ambitie, rol en intensiteit. De laatste stap is het ontwerp van organisatie en werkwijze. Hierbij vertalen wij het voorkeursmodel naar: governance en besluitvorming; rollen en verantwoordelijkheden; samenwerking tussen partners; verbinding naar uitvoering (projecten, consortia, financiering).

Kenmerkend is dat we altijd werken met dialoog en cocreatie: samenwerking ontstaat niet op papier, maar in het proces zelf.  Elke samenwerking is maatwerk en afhankelijk van de context, het DNA van de regio en de ambities van partners. 

Methoden en instrumenten

Wij zetten verschillende methodieken in om samenwerkingsverbanden inzichtelijk en effectief te maken: 

  • Groeimodel voor samenwerking
    We onderscheiden ontwikkelfasen van netwerkvorming naar gezamenlijke agenda, coalities en uiteindelijk dealmaking en uitvoering. Dit helpt om ambitie en realisme te verbinden.
  • Scenario-ontwikkeling en afwegingskader
    We werken met meerdere samenwerkingsmodellen en beoordelen deze op impact, haalbaarheid, draagvlak en aansluiting bij de regio. Dit maakt keuzes expliciet en onderbouwd.
  • Roadmap → coalities → consortia → proposities
    We structureren samenwerking van strategie naar uitvoering. Hierdoor ontstaat een duidelijke lijn van ambities naar concrete projecten en investeringen.                 
  • Stakeholder- en netwerkanalyse
    Inzicht in wie betrokken is, waar belangen liggen en hoe samenwerking versterkt kan worden.                                                                                                                                               
  • D-PBOI model (organisatieontwerp)
    Voor de vertaling naar een werkende organisatie kijken we naar doelen, processen, besturing, organisatie en informatie. 

Deze instrumenten zorgen ervoor dat samenwerking niet alleen ontworpen wordt, maar ook werkt in de praktijk.

Wat het oplevert

Een traject rond samenwerkingsverbanden levert organisaties en regio’s scherp inzicht in bestaande samenwerking, rollen en knelpunten. Daarnaast helpt het bij het maken van onderbouwde keuzes over organisatievorm, governance en werkwijze. Door duidelijke prioriteiten ontstaat meer focus in investeringen en samenwerking door duidelijke prioriteiten, ondersteund door een gedeeld verhaal en gezamenlijke agenda richting bestuur en partners. Dit vergroot de slagkracht, omdat samenwerking daadwerkelijk leidt tot coalities, consortia en uitvoering. Tegelijkertijd zorgt meer helderheid in rollen en verantwoordelijkheden voor meer vertrouwen en effectiviteit.

Benieuwd wat wij voor u kunnen betekenen?

Direct Contact

Diensten

Onze ervaring

Wij hebben brede ervaring met het ontwikkelen en versterken van samenwerkingsverbanden in verschillende contexten. Voor de Economic Board Flevoland ontwikkelen we scenario’s en een voorkeursmodel voor een krachtige triple helix-samenwerking met een duidelijke agendasettende rol. Voor de Metropoolregio Amsterdam adviseerden we over de samenwerking tussen de Amsterdam Economic Board en ROM InWest, met als doel meer impact te realiseren via thematische samenwerking en coalitievorming.

Daarnaast werkten we samen met nationale partners aan de ontwikkeling van publiek-private samenwerkingen (PPS) en ecosystemen. In diverse trajecten ontwikkelden we ecosystemen en samenwerkingen rond onderwijs, Leven Lang Ontwikkelen en innovatie, zoals sectorale samenwerkingen, learning communities en regionale hubs. Deze ervaringen stellen ons in staat om samenwerking niet alleen te analyseren, maar ook concreet werkend te maken.