Twee ROC’s in Oost-Nederland streefden naar versterking van samenwerking op gebied van technisch onderwijs en het verbinden van vergelijkbare regio’s in Europa. Birch begeleidde het proces van inhoudelijke koersbepaling, het vormen van een internationaal consortium en de voorbereiding van een Europese aanvraag voor een Centre of Vocational Excellence (CoVE). Daarbij brachten wij Nederlandse en internationale onderwijs- en bedrijfsorganisaties samen om technische skills ecosystems voor de industrie van de toekomst te versterken.

De technische en industriële sectoren in Oost-Nederland staan voor grote veranderingen: digitalisering, robotisering, artificial intelligence, energietransitie, circulariteit en nieuwe productietechnologieën veranderen het werk en vaardigheden die werknemers en studenten nodig hebben. Tegelijkertijd kampen bedrijven met een groeiende vraag naar technisch personeel en neemt de instroom van jongeren af. ROC van Twente en Graafschap College wilden onderzoeken hoe het technische onderwijs verder te ontwikkelen in nauwe samenwerking met bedrijven en internationale partners. De ambitie was om een Europees Centre of Vocational Excellence (CoVE) te ontwikkelen: een duurzaam internationaal samenwerkingsverband waarin beroepsonderwijs, bedrijfsleven en andere regionale partners gezamenlijk werken aan innovatie, onderwijsontwikkeling en een leven lang ontwikkelen.

Fase 1: Ontwikkelen van een gezamenlijke inhoudelijke koers

Birch startte met het structureren van de gezamenlijke ambitie van beide ROC’s en hun Nederlandse partners. Samen brachten we de belangrijkste ontwikkelingen in kaart en vertaalden deze naar een gezamenlijke onderwijs- en innovatieopgave. De inhoudelijke ambitie ging verder dan het ontwikkelen van nieuwe opleidingen. Zo werd er gekeken naar technologieën zoals robotisering, artificial intelligence, augmented en virtual reality en 3D-printing. De ambitie ging verder dan het ontwikkelen van nieuwe opleidingen. Het programma richtte zich ook op het versterken van de aantrekkelijkheid van technisch onderwijs, heen leven lang ontwikkelen, het bereiken van nieuwe doelgroepen en het hybride leeromgevingen waarin onderwijs en bedrijfsleven gezamenlijk optrekken.

Fase 2: Samenstellen van het internationale consortium

Parallel aan de inhoudelijke ontwikkeling begeleidde Birch de zoektocht naar geschikte internationale partners. Daarbij werd gezocht naar regio’s en onderwijsinstellingen die vergelijkbare uitdagingen kennen, en aanvullende kennis en ervaring konden inbrengen. De samenwerking met Platform Talent voor Techniek en ter beschikking stellen van Birch haar eigen internationale netwerk zorgde voor inbreng van aanvullende ervaringen en contacten rond internationale CoVE-trajecten. Potentiële partners werden benaderd en betrokken op basis van een inhoudelijk pitchdocument, waarin de gezamenlijke ambitie, regionale opgave, mogelijke activiteiten en gewenste bijdrage van internationale partners werden beschreven. Iedere regio bracht zowel onderwijs- als bedrijfspartners in, waardoor de basis ontstond voor een Europees skills ecosystem.

Fase 3: Van internationaal netwerk naar gezamenlijke CoVE-aanvraag

Nadat de eerste internationale partners waren gevonden, begeleidde Birch de overgang van netwerkvorming naar gezamenlijke aanvraagontwikkeling. Samen met de partners werd onderscheid gemaakt tussen gezamenlijke Europese activiteiten en activiteiten die in de afzonderlijke landen en regio’s zouden worden uitgevoerd. De activiteiten varieerden van onderwijsontwikkeling en hybride leeromgevingen tot kennisuitwisseling, docent- en studentmobiliteit, praktijkleren en een Leven Lang Ontwikkelen (LLO). Daarnaast werd gewerkt aan de randvoorwaarden zoals governance, financiering, rolverdeling en commitment van partners. Door deze aanpak ontstond een heldere verbinding tussen de regionale opgave in Oost-Nederland en een bredere Europese samenwerking.

Het internationale pitchdocument Strengthening Technical Education in a European Context vormde de basis voor het benaderen en selecteren van partners en maakte de gezamenlijke ambitie concreet voor onderwijsinstellingen, bedrijven en regionale organisaties in andere Europese landen. Daarnaast ontstond een gezamenlijke inhoudelijke koers rond smart manufacturing, technische innovatie en toekomstige vaardigheden. De belangrijkste opbrengst was niet alleen de voorbereiding van een Europese subsidieaanvraag, maar vooral het creëren van een internationaal netwerk dat gezamenlijk werkt aan structurele versterking van technisch beroepsonderwijs en regionale skills ecosystems. Birch hielp de twee ROC’s daarbij om een regionale ambitie te vertalen naar een internationaal programma door partners te verbinden en het consortium vorm te geven. Zo ontstond een fundament voor een Europees consortium waarin onderwijs, bedrijfsleven en regio’s gezamenlijk werken aan het ontwikkelen van talent en vaardigheden voor de economie van de toekomst.