Blog: Wees wat meer piraat

Door: Chris Eveleens, associate bij Birch

We zien start-ups graag als rebellen die de boel lekker opschudden. Ze introduceren nieuwe technologieën en alternatieve verdienmodellen. Daarmee zouden ze bestaande bedrijven scherp houden en bijdragen aan het verbeteren van de normen en regels die ons gedrag bepalen. Deze tijd vraagt misschien wel meer dan ooit om dit soort veranderaars.

De wereld verbeteren

Toch voldoet de archetypische start-up uit Silicon Valley niet aan dit beeld. Om in de gratie te komen, zegt dit type start-up weliswaar de wereld te willen verbeteren, maar voordat ze echt iets hebben kunnen verbeteren, zijn de nobele doelen naar de achtergrond geschoven en worden ze gedicteerd door groeicijfers en winstmarges.

‘Middle class heroes’

Piraten hadden een sociale verzekering voor als je een ledemaat of oog verloor, en op schepen gold algemeen stemrecht, ongeacht etniciteit of geslacht.
De Britse sociale ondernemer Sam Conniff Allende pleit daarom voor meer piraten. Nee, niet zoals de Somalische piraten in de Golf van Aden. Hij verwijst naar de ‘nobele’ piraten uit de Gouden Eeuw van de piraterij, zoals Zwartbaard, Anne Bonny en Simon de Danser. Piraten à la Johnny Depp: de 17de en 18de-eeuwse ‘middle class heroes’.

Transparantie en gelijkwaardigheid

Hij benadrukt de innovatieve oplossingen die piraten toen vonden voor hun problemen. Later werden die vaak breder geïnstitutionaliseerd. Piraten hadden bijvoorbeeld een sociale verzekering voor als je een ledemaat of oog verloor tijdens een gevecht. Ook gold op piratenschepen algemeen stemrecht, ongeacht etniciteit of geslacht. Ze hanteerden transparantie en gelijkwaardigheid in beloning – iets waar we nu misschien ook nog wel wat van kunnen leren.

Creatief, innovatief, disruptief

Volgens Conniff Allende moeten we om de wereld te veranderen allemaal wat meer piraat worden. Hoe? Durf de status quo aan de kaak te stellen door actief regels te breken en betere voor te stellen. Wees creatief, innovatief en disruptief. Laat je leiden door principes en wees eerlijk over winst. En ook al ben je bovengemiddeld getalenteerd, neem genoegen met ondergemiddelde waardering. En misschien de belangrijkste: blijf altijd verwoed onafhankelijk.

Inspiratie

Start-ups dreigen te veel een geprotocolleerd en gestandaardiseerd gegeven te worden: geoptimaliseerd om de zoveelste app te bouwen die advertenties moet verkopen. Daarom denk ik dat de start-up-wereld inspiratie kan ontlenen aan de piraterij. Als je echt iets wil veranderen met je start-up, wees wat minder Silicon Valley en wat meer piraat!

Dit artikel verscheen eerder als column in het Financieele Dagblad