Blog: Bij kennisontwikkeling gaat verre vriend soms boven de goede buur

Door: Bas van der Starre, adviseur bij Birch

Als het gaat om innovatie krijgt regionale samenwerking vaak een rol van essentieel belang toebedeeld. In de meeste regionale boards vormt een goed functionerend regionaal kennisnetwerk dan ook een vast onderdeel van de strategie. Dat lokale netwerk bestaat wel, blijkt uit onderzoek van Birch, maar het is een misverstand dat deze kennisnetwerken gebonden zijn aan de grenzen van die regio.

Hoe meer kenmerken we van zowel projecten als organisaties te weten komen, hoe meer we leren over de daadwerkelijke activiteit in netwerken die kennis oplevert en innovatie bevordert. Door in Networks for Knowledge de netwerkstructuur en connectiviteit in een regio in kaart te brengen, maakte Birch de onderliggende structuur van samenwerkingen zichtbaar.

Samenwerken tot ver buiten de regio

En daaruit blijkt: regio’s mogen dan regionale samenwerking hoog in het vaandel hebben staan, bij succesvolle innovatieprojecten strekt de samenwerking zich uit tot ver buiten de regio. Als we de Brainport, de Metropoolregio Amsterdam en Twente bijvoorbeeld nader bestuderen, zien we dat slechts een deel van de organisaties gevestigd in de MRA, Brainport en Twente puur regionaal samenwerken. Het overgrote deel van de partners komt van buiten de regio. Sterker nog: regionale organisaties werken voor meer dan 80% samen met organisaties die buiten de gedefinieerde regio liggen.

Andere succesfactoren

De organisaties blijken genoeg redenen te hebben om samenwerking te zoeken met een verre vriend in plaats van met hun buurman. Andere succesfactoren die uit wetenschappelijk onderzoek blijkend belangrijk zijn voor een succesvolle samenwerking, zijn de organisatiestructuur en -cultuur en de institutionele context tussen de samenwerkingspartners. Bij het uitvoeren van regionale innovatieagenda’s is het belangrijk om in gedachten te houden dat geografische nabijheid slechts één van de succesfactoren is voor succesvolle samenwerking om kennis of innovatie te ontwikkelen. Wanneer een kennisbeleid zich puur richt op de regio wordt een groot stuk van het daadwerkelijke netwerk niet gestimuleerd.

Alle samenwerkingsverbanden vanuit de MRA tussen 2006 en 2014. Alleen degenen met een adres in de MRA zijn gemarkeerd met een kleur. Hier is te zien dat organisaties gevestigd in de MRA in projecten samenwerken met zowel veel regionale partners als in projecten met veel partners uit de rest van Nederland. Een groot deel van de centrale spelers in dit netwerk is niet gevestigd in de MRA.

Als we de regionale organisaties isoleren van de andere samenwerkingsverbanden, zoals in dit voorbeeld van Twente, dan zien we dat er ook een hecht lokaal netwerk bestaat. Echter, alle knooppunten zonder verbindingen zijn organisaties die (bijna) alleen maar samenwerken met partners buiten de regio. En dat zijn er veel.