Blog: Banenmakers op de Human Capital Agenda

Hoe ga je goed om met een krappe én weerbarstige banenmarkt? Door je met een groep ondernemende werkgevers creatief over arbeidsmarktvraagstukken te buigen. Dat is precies wat onze Leonie Oosterwaal met De Banenmakers doet. Maar dat is wat haar betreft nog maar het begin. In deze blog pleit zij voor de Human Capital Agenda als dé oplossing voor de uitdagingen op de arbeidsmarkt. Dit is de eerste Birchblog in een reeks van vier over de Human Capital Agenda.

Ik vind het ontzettend inspirerend om te zien wat een netwerk van werkgevers samen kan bereiken voor een krappe arbeidsmarkt. Dat heb ik wel gezien de afgelopen twee jaar bij De Banenmakers. Neem Stichting Veluwe Portaal waar een groep van tachtig ondernemers hun kennis over HR delen om arbeidsmobiliteit te bevorderen. Of de SIM Leerwerkfabriek in Maastricht. In de regio is een schreeuwend tekort aan procesoperators. SIM leidt wél genoeg mensen op tot procesoperator voor de mkb’ers in de regio. Dit zijn uiterst succesvolle netwerken van werkgevers die zelf de handschoen oppakken en uitdagingen rond werving of werk naar werk-transities aangaan. Dat werkt, maar ze kunnen wel wat extra hulp gebruiken.

Triple helix in actie

Bij De Banenmakers kwamen we tot de conclusie dat werkgevers erbij gebaat zijn om een plekje te verwerven in een regionale Human Capital Agenda (HCA). Oftewel: een agenda voor menselijk kapitaal. Al het menselijk kapitaal, dus niet alleen werkzoekenden, maar ook werkenden, studenten, herintreders en inactieven. Vaak sectoraal maar ook regionaal. Een agenda samengesteld door partijen uit de triple helix, dus ondernemers, onderwijsinstellingen en overheden. Samen kunnen zij de arbeidsmarkt beter laten functioneren met gerichte acties.

De voorjaarsschoonmaak in de HCA

Zijn die HCA’s nieuw? Een beetje wel maar niet helemaal. Al in 1967 verscheen er een rapport in opdracht van de SER dat werkgevers meer betrokken moesten worden bij het oplossen van arbeidsmarktvraagstukken en dat er afspraken met elkaar gemaakt moesten worden. De aanpak bestond dus al, maar we spreken nu wel over een hele andere arbeidsmarkt met andere vraagstukken. Zo braken werkgevers zich toen het hoofd over hoe ze toch om moesten gaan met het aannemen van vrouwen. Dat was toch lastig, vooral haar beschikbaarheid in uren. Ze moest immers voor man en kinderen zorgen en natuurlijk de voorjaarsschoonmaak doen. Zo bleek uit de getypte enquête die per post werd verzonden. Ik heb mijn baas nog even gepolst. Mijn huis kan namelijk wel wat aandacht gebruiken met drie kinderen en twee werkende ouders. Maar helaas, iets met arbeidsproductiviteit.

De arbeidsmarkt is geen markt

De huidige HCA’s zijn toch echt anders. Die hebben te maken met een weerbarstig arbeidsmarktbeleid. Het is namelijk geen echte markt. Vraag en aanbod zijn niet volledig transparant. Zo is al niet duidelijk welke vacatures er allemaal zijn. Zo bestaan er genoeg verborgen vacatures op plekken waar wel vraag is naar arbeid, maar geen vacature wordt geplaatst. Ook op het aanbod heb je geen duidelijk zicht. Hoe weet je wie er allemaal op zoek zijn naar werk en wat zij kunnen? Of hoe zorg je ervoor dat er precies genoeg mensen worden opgeleid met de juiste vaardigheden? Dat is helemaal een uitdaging als je bedenkt dat ze pas vier jaar later klaar zijn met die opleiding. En dan blijft het nog maar de vraag of het lukt om iedereen op een werkplek te krijgen waar hij of zij het meeste uit zichzelf kan halen. Misschien is iemand wel niet meer zo productief in de ene baan, maar is een overstap naar een andere met veel onzekerheid omgeven. Om op al deze factoren te sturen, zodat de arbeidsmarkt beter functioneert, is een enorme uitdaging.

HCA to the rescue

En waarom is de HCA dan het antwoord op deze uitdagingen hoor ik u vragen. Omdat er voor een specifieke sector of regio afspraken worden gemaakt tussen partijen die dicht op de eigen arbeidsmarkt staan. Zij kunnen elkaar niet alleen aanvullen in mogelijk oplossingen. Nee, ze hebben elkaar zelfs nodig om het vraagstuk op te lossen. De werkgevers zitten aan tafel, daar is immers het werk. Maar ook de opleiders. En de overheden die hun verantwoordelijkheid hebben voor zowel de instroom van werkzoekenden als het economisch beleid. De afspraken zijn concreet, hebben een doel op afzienbare termijn en in de meeste gevallen is er ook geld om acties in gang te zetten. Een gouden driehoek van partijen dus, die binnen een HCA de weerbarstige arbeidsmarkt kan tackelen.

Regionaal zijn daar al genoeg voorbeelden van. Benieuwd welke? In onze tweede blog deelt Leonie de successen en lessen van regionale HCA’s.