Kom naar de Entrepreneurial Ecosystem Academy 2019 op 17 mei in Utrecht

Voor de zesde keer organiseert Birch samen met de Universiteit Utrecht de Entrepreneurial Ecosystem Academy, deze keer in samenwerking met Platform31. Deze editie staat in het teken van: “De volgende fase in regionale samenwerking”. 

Onderzoekers, beleidsmakers, vertegenwoordigers uit het onderwijs én ondernemers delen hun visie en ervaringen in het kader van samenwerken in ecosystemen. Wil je deze editie niet missen? Meld je dan snel aan.

Veel regio’s staan voor nieuwe ontwikkelvraagstukken. Ze worden gevraagd de verhouding tussen resultaat en financiering te verantwoorden. Ze buigen zich over de vormgeving van hun Regiodeal en de verbinding daarvan aan bestaande infrastructuur. Dit en andere vraagstukken zijn het gevolg van de stappen die Nederland zet richting verduurzaming. De centrale vraag in dit geheel is dan ook: Hoe groei ik door als ecosysteem?

Meld je aan voor Entrepreneurial Ecosystem Academy #6:
De volgende fase in regionale samenwerking

Op de EEAcademy geven experts inzicht in hoe regionale partijen efficiënter kunnen samenwerken om een krachtige koers in te slaan. De sprekers komen uit het onderwijs, de overheid en de triple helix. Zij vertellen waar zij zelf tegenaan lopen in de samenwerking in de regio.

Voor wie?

We willen een inspirerende en leerzame omgeving creëren voor iedereen die zich bezig houdt met ecosystemen in de regio. Wetenschappers, beleidsmakers, kennisinstellingen en ondernemers zijn van harte welkom om ervaringen en inzichten te delen en met elkaar in discussie te gaan.

Het programma

9.00 
Inloop
9.30
1. Introductie door Prof. Dr. Erik Stam – Hoogleraar Strategie, Organisatie en Ondernemerschap aan de Utrecht University School of Economics
2. Jonathan Levie – Professor of Entrepreneurship & Regional Development aan NUI Galway, Ireland
3. Bram van Welie van Directeur OSG Hugo de Groot. Rotterdam – Belang van verbinding tussen werkgevers en scholen
11.00
Pauze
11.30
Deelsessies:
1. Joost van Hoorn van Platform31 – Versterking van het MKB in de regio
3. Peter Bertholet van  Directeur Stadsregio Parkstad Limburg – Het opzetten, aanvragen en uitvoeren van regio deals
4. Friso Smit van Utrecht Science Park – Safari op Utrecht Science Park.
5. Ron Brans van Beleidsmedewerker Provincie Zuid-Holland en Leonie Oosterwaal van Birch – Human Capital als motor voor economische groei
12.45
Wrap-up en reflectie
13.00         
Lunch

Tot ziens op EEA nummer 6!

Utrecht Science Park – Universiteitsbibliotheek Utrecht Uithof –
Heidelberglaan 3 – 3584 CS Utrecht – Boothzaal.

Birch begeleidt Regio Hart van Brabant naar concept-Meerjarenagenda 2019-2023

Het concept van de strategische meerjarenagenda 2019-2023 (SMA) van Regio Hart van Brabant is klaar; het woord is nu aan de gemeenteraden. Voor de zomer van 2019 wordt de agenda definitief vastgesteld.

Regio Hart van Brabant is het samenwerkingsverband van de negen gemeenten: Dongen, Gilze en Rijen, Goirle, Heusden, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Oisterwijk, Tilburg en Waalwijk. ‘Midden-Brabant’ is economisch aantrekkelijk, heeft beschermde natuurgebieden én enkele grote publiekstrekkers zoals de Efteling en Dutch Design Week. Naast deze positieve elementen zijn er echter ook grootstedelijke vragen op sociaal terrein.

Brede welvaart realiseren
In de agenda is te lezen dat de regio brede welvaart centraal stelt: ‘Hart van Brabant wil uitblinken in duurzame ontwikkeling. Onze missie is dat we economische, ecologische en sociale groei combineren. Dat betekent dat we integrale keuzes maken in beleid en uitvoering in samenwerking met ondernemers, onderwijs, overheid en maatschappelijke partners.’

Programma voor domeinen economie, ecologie en sociale groei

De regio kiest ook voor een ambitieus, evidence-based en meetbare SMA. In de voorbereiding van de agenda zijn kenmerken, kansen en uitdagingen (SWOT) van de regio geformuleerd. Op basis hiervan zijn het verhaal, de ambities en de doelstellingen van Hart van Brabant in kaart gebracht. Vervolgens zijn deze kwantitatief onderbouwd en getoetst in (groeps) interviews. Voor elk van de drie domeinen waarop de regio actief is, ligt er nu een programma inclusief indicatoren voor het volgen van de voortgang en effecten. De agenda laat in vele acties zien hoe de ambities en concrete doelen ook daadwerkelijk te realiseren zijn.

Bestuurlijke afstemming
Belangrijk aandachtspunt bij de totstandkoming van een regionale en triple helix agenda is de bestuurlijke afstemming tussen gemeenten, overheden, bedrijven en kennisinstellingen. Het proces is door opdrachtgever programmabureau Regio Hart van Brabant ruim opgezet, met onder andere voldoende tijd voor steun en ruimte voor ambtelijke overleggen en bestuursvergaderingen van Regio Hart van Brabant en Midpoint Brabant.
In overleg met de communicatieadviseur is er veel aandacht geweest voor procescommunicatie. Bijna wekelijks zijn betrokkenen en geïnteresseerden geïnformeerd via nieuwsupdates. Daarnaast is er speciaal een visueel aantrekkelijke webpagina ingericht voor de SMA.

Geïnteresseerd in de concept-Meerjarenagenda van Hart van Brabant? Bekijk hier het resultaat!

Birch en Hart van Brabant
Vanwege haar ervaring met het opstellen van strategische meerjarenagenda’s in andere regio’s is Birch door de regio Hart van Brabant gevraagd het proces en de inhoudelijke inbreng te begeleiden.

Jan Peter van den Toren en Corine Bos hebben de regio daarin kunnen ondersteunen. Een belangrijke rol was er voor een projectgroep waar Birch tussen oktober 2018 en maart 2019 mee heeft samengewerkt. Deze projectgroep bestond uit ambtenaren van de negen regiogemeenten, deskundigen van het programmabureau Regio Hart van Brabant en de triplehelix-organisatie Midpoint Brabant. Ook is nauw samengewerkt met partners en relaties uit onderwijs, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties.

Hart van Brabant

Aan de slag voor het MKB!

MKB-bedrijven spelen een belangrijke rol in regionale ecosystemen. Ze zijn belangrijk voor de groei en banen in hun regio en zijn van nature verbonden met andere bedrijven en de samenleving. Ze lopen ook vaak tegen issues op: hoe komen we aan goede mensen, aan technische oplossingen, aan nieuwe klanten of aan financiering voor groei. Veel branches, boards en regio’s ondernemen dan ook actie om het mkb te ondersteunen. De vraag is inmiddels: wat werkt nu eigenlijk en wat kunnen steden, regio’s en het Rijk voor het brede mkb doen? Om dat te leren, inventariseerde Platform31 twintig succesvolle praktijkvoorbeelden van regionale initiatieven die de groei en ontwikkeling van ondernemerschap bevorderen. Van groeiversnellers en financieringsportaal in allerlei regio’s tot Veluwe Portaal in de regio rond Harderwijk en ’t Lokaal in Zaandam. Deze initiatieven inspireren en bieden de gelegenheid te zien wat wanneer werkt. Het is daarmee een plezierig leesbare publicatie geworden. Birch wordt in haar werk voor regio’s en kennisinstellingen vaak gevraagd om mkb bedrijven een sterkere plek in de regionale netwerken te geven en zo bij te dragen aan hun groeimogelijkheden. Jan Peter van den Toren van Birch was lid van het expertteam bij deze publicatie.

Lees hier het artikel

 

cover-aan-de-slag-voor-het brede-mkb

COMMIT kennissessie: ‘Gebruik Open Source voor toegankelijke lesmaterialen’

Interactieve en multimediale content, augmented reality, virtual reality; aan technologische toepassingen in het beroepsonderwijs is zeker geen gebrek. Maar open source projecten zijn nodig om al die ICT-toepassingen breder toegankelijker te maken. Die conclusie trokken de deelnemers aan de eerste van drie Kennis- en ontwerpsessie over ICT-toepassingen in het beroepsonderwijs die Birch in samenwerking met COMMIT/ organiseerde.

Doel van de serie van 3 kennis- en ontwerpsessies is te bespreken hoe kennis uit het COMMIT/-onderzoek kan worden toegepast in het beroepsonderwijs. Dit onderzoek richt zich op de betekenis van nieuwe ICT-toepassingen op het leer- en werkproces in het onderwijs en op de samenwerking tussen bedrijfsleven en instellingen. Interessante thema’s voor ruim 20 onderwijsmanagers, docenten, beleidsmakers en technologieleveranciers op de eerste kennis- en ontwerpsessie die op 14 februari werd gehouden op de Veiligheidsacademie in Harderwijk. Moderator van de bijeenkomst was Marc van der Meer, bijzonder hoogleraar Onderwijsarbeidsmarkt aan de ReflecT, het onderzoeksinstituut van de Tilburg Law School.

Do it Yourself’ ContentLAB
Hij gaf als eerste het woord aan Carlo Bakker van Katapult, het netwerk van samenwerkingsverbanden tussen beroepsonderwijs, bedrijfsleven, onderzoek en overheid. Bakker stelde vast dat in 2020 circa 75% van alle informatie bestaat uit interactieve en multimediale content. Hoe krijgt dit vorm in het onderwijs? Katapult wil hieraan een bijdrage leveren met de opzet van een Do it Yourself’ ContentLAB. Hierin kunnen onderwijsinstellingen, docenten en leerlingen hun eigen content uploaden in ruil voor content credits.

Multimediaal beschikbaar
Belangrijk aandachtspunt daarbij is wel eerst te kijken naar de content van de Kennisdatabase en te zorgen dat die van hoge kwaliteit is. Belangrijk is ook de manier waarop deze content beschikbaar wordt gesteld: niet als PDF, maar multimediaal. Ten slotte benadrukt Bakker het belang van horizontale naast verticale samenwerkingen. In horizontale samenwerkingen zoals tussen onderwijsinstellingen en bedrijven, kunnen problemen immers integraal worden opgelost.

Augmented en virtual reality leeromgevingen
Tweede inspirator was Hedy Siemerink van de Veiligheidsacademie. Zij gaf een introductie over het gebruik en de ontwikkeling van de ICT-toepassingen op de Veiligheidsacademie. Hierbij demonstreerde ze de augmented en virtual reality leeromgevingen die de veiligheidsacademie gebruikt in het curriculum.

Valorisatie
Na de pauze was het woord aan twee betrokkenen bij het COMMIT/-onderzoeksproject, Rogier de Haan en John Schavemakers. De Haan is COMMIT/ valorisatie ambassadeurs en medeauteur van de publicatie How to valorise your research, dat een praktisch stappenplan bevat voor het valoriseren van ICT-onderzoek. Hij lichtte verschillende methodes van valorisatie toe, zoals octrooi, Intellectual Property (IP), licensing en open source. Vooral het laatste concept vond brede instemming van de deelnemers. Immers, resultaten van onderzoek en innovaties die zijn gefinancierd met publiekelijk geld, behoren publiek beschikbaar te zijn.

John Schavemakers is oud-TNO-onderzoeker en werkt nu bij Twnkls, een full service augmented reality bureau dat toepassingen realiseert voor onder andere zorg en onderwijs. Bij COMMIT/ heeft hij onderzoek gedaan naar hoe ICT-toepassingen werknemers inzicht kunnen geven in hun werkgewoontes om zo hun mentale conditie te verbeteren en burn-out te voorkomen.

Lesmaterialen beter en gemakkelijker toegankelijk
In de discussie na de pitches was in ieder geval duidelijk dat samenwerkingen tussen de partijen in het onderwijs én publiek-private-samenwerkingen wenselijk en noodzakelijk zijn. Dat helpt bestaande ICT toepassingen van het onderwijs te verbeteren en nieuwe ontwikkelingen in gang te zetten. Van belang daarbij is open source software, zodat lesmaterialen beter en gemakkelijker toegankelijk zijn. Waardevol en leerzaam zijn ook de resultaten van experimenten, zoals de AR/VR toepassingen op de veiligheidsacademie. De aanwezigen pleitten ervoor die vaker en breder te delen. Bovendien kan het bij dergelijke experimenten interessant zijn om voor het ontwikkelen van VR/AR-toepassingen informaticastudenten vanuit de eigen opleidingen in te zetten.

Binnenkort organiseert Birch nog twee kennis- en ontwerpsessies. Data voor deze sessies volgen later.

Nieuwe inzichten dankzij de Workshop business modellen

Of een initiatief nu net begint of al tien jaar bestaat: nadenken over het business model helpt iedereen om stappen vooruit te zetten. Het regende dan ook inzichten en ideeën tijdens de workshop business modellen die Birch gaf aan Banenmakers op 11 februari in Woerden.

Wie zijn je key-partners, wat is je waardepropositie en welke klantsegmenten bedien je? Dat waren het soort vragen waarover de deelnemers aan de workshop ‘business modellen voor Banenmakers’ zich bogen. In drie rondes creëerden zij overzicht in hun eigen business model en brachten de verbeterkansen in kaart. Met resultaat: aan het einde van de workshop hadden ze concrete plannen waarop zij actie konden ondernemen.

Opschalen
Voor Dave van der Wolk, eigenaar van Brownies & Downies Woerden, was de workshop een thuiswedstrijd. Hij ontving de deelnemers aan de workshop in zijn zaak en deed zelf ook mee. Hoewel zijn bedrijf al draait sinds 2016, ziet hij zeker nog toegevoegde waarde in het nadenken over zijn business model. “Het kan handvatten bieden om te helpen opschalen”, zegt hij. “Ik hoop dat de workshop inzichtelijk maakt wat ervoor nodig is om uit te breiden en hoe ik dat kan aanpakken.”
Opschalen was voor meerdere deelnemers reden om deel te nemen aan de workshop. Aan het begin van de workshop citeerde Jaap Schoeman van PlaytoWork John F. Kennedy om zijn ambities duidelijk te maken: “We’re going to the moon. Not because it’s easy, but because it’s hard.” Chris Lassooij, die de workshop begeleidde namens Birch, legt uit hoe de workshop business modellen daarbij kan helpen. “Nadenken over je business model helpt je om structuur en focus aan te brengen in je werkzaamheden”, vertelt hij. “Doordat je onderzoekt welke waarde je toevoegt voor je klanten, kun je je bestaansrecht valideren en de do’s en don’ts duidelijk in kaart brengen.”

Concrete plannen na drie rondes
Tijdens de workshop gebeurde dat in drie verschillende rondes van brainstorms in subgroepen. In ronde 1 stond de waardepropositie centraal, in de tweede ronde lag de focus op de kanalen, kantrelaties en inkomsten. In ronde 3 bekeken de deelnemers hun kernactiviteiten, hun belangrijkste partners en de middelen die daarvoor nodig zijn.
Na afloop van de drie rondes hadden de deelnemers concrete plannen om een volgende stap te zetten met hun initiatief. “Voor ons was het de ideale kick off om beter te gaan focussen op onze kernactiviteit”, zegt Mark Vlak van Gear Up. “De workshop hielp ons om keuzes te maken.”

Bewust opnemen in de strategie
In totaal namen er ongeveer 10 Banenmakers deel aan de workshop. De deelnemers vertegenwoordigden initiatieven met andere uitdagingen en die zich in verschillende fases bevonden. Toch hielden ze ook een gedeeld inzicht over aan de workshop: Met één keer nadenken over je business model ben je er niet. Ingeborg Lups van het Veluwe Portaal verwoordt het zo: “Je zult voortdurend moeten testen of het nog klopt. De wereld verandert en daar speel je met jouw initiatief op in.” Ze heeft een duidelijk idee over hoe ze het business model bewuster opneemt in de strategie van het Veluwe Portaal: “We gaan het model elk jaar updaten en maken dat dan onderdeel van het jaarplan.”

Meer informatie

  • Meer weten over business modellen, of sparren over de invulling van je eigen business model?
    Mail Chris Lassooij, of bel hem op +31650622998
  • Meer informatie over de Banenmakers vind je op www.debanenmakers.nl

Kennis- en ontwerpsessie over ICT-toepassingen in beroepsonderwijs en samenleving

Het grootschalige ICT-samenwerkingsproject COMMIT/ organiseert in samenwerking met Birch een reeks ‘Kennis en Ontwerpsessies’, waarin de betekenis van nieuwe ICT-toepassingen op het leer- en werkproces in het onderwijs en de samenwerking tussen bedrijfsleven en instellingen centraal staan.

Betekenis van nieuwe ICT-toepassingen in onderwijs en bedrijfsleven

De afgelopen jaren heeft COMMIT/ verschillende onderzoeksprojecten opgezet binnen een consortium van publieke en private spelers, zodat ICT-toepassingen bijdragen aan het oplossen van maatschappelijke problemen. Het benutten van high-end wetenschappelijke kennis in het onderwijs blijkt in de praktijk een complex proces. Daarom organiseert COMMIT/ in samenwerking met Birch een reeks ‘Kennis en Ontwerpsessies’, waar de betekenis van nieuwe ICT-toepassingen op het leer- en werkproces in het onderwijs en de samenwerking tussen bedrijfsleven en instellingen centraal staat. Doel is te ontdekken hoe de kennis opgedaan in het COMMIT/-onderzoek een plaats kan krijgen in het beroepsonderwijs. De eerste bijeenkomst vindt plaats op 14 februari 2019 in Harderwijk.

Programma

1. Hoe wordt ICT ingezet binnen de Veiligheidsacademie Harderwijk?

We zijn te gast bij de Veiligheidsacademie in Harderwijk, waar studenten, bedrijven en organisaties uit de regio Noordwest-Veluwe terechtkunnen voor alle opleidingen en trainingen op het gebied van veiligheid. Innovatief leren staat centraal en daarom is er een Lab voor Virtual Reality, Augmented Reality en Mixed Reality in ontwikkeling voor studenten.

2. Waarom wordt ICT steeds belangrijker in het beroepsponderwijs en wat merken we ervan?

PBT neemt ons mee in de wereld van het beroepsonderwijs en het belang van samenwerking tussen werkgevers en onderwijsinstellingen bij de vormgeving van het onderwijs. PBT werkt aan het aantrekkelijker maken van bètatechnisch onderwijs en technische beroepen.  Zij zetten zich in om techniek, technologie en ICT te agenderen in de gehele onderwijsketen.

3. Valorisatie en ondernemendheid in het beroepsonderwijs door Rogier de Haan (Gunya)

Rogier de Haan is een van de COMMIT/ valorisatie ambassadeurs en medeauteur van de publicatie ‘How to valorise your research’, waarin een praktisch stappenplan wordt beschreven om ICT-onderzoek te valoriseren. In zijn pitch zal hij stilstaan bij de verschillende opbrengsten van het COMMIT/-onderzoeksproject en hoe deze kennis toegepast kan worden om de ondernemendheid binnen het beroepsonderwijs te vergroten.

4. ICT-toepassingen in het onderwijs door John Schavemaker (twnkls)

Johns Schavemakers is oud-TNO onderzoeker en heeft binnen COMMIT/ onderzoek gedaan naar hoe ICT-toepassingen werknemers inzicht kunnen geven in hun werkgewoontes om zo hun mentale conditie te verbeteren en burnout kan voorkomen. Tegenwoordig is John werkzaam bij twnkls, waar augmented reality toepassingen worden ontwikkeld voor onder andere de zorg en het onderwijs.

5. Interactieve ronde en reflectie onder begeleiding van Birch

 De deelnemers gaan (onder leiding van een moderator van Birch) met elkaar in discussie over de wijze waarop ICT-toepassingen op dit moment al onderdeel uitmaken van de eigen praktijk, waar zij tegenaan lopen en waar inzichten uit COMMIT/ onderzoek een bijdrage kunnen leveren aan verbeteringen.

Meer informatie

Aanmelden voor de sessie kan via info@birch.nl

Locatie: Veiligheidsacademie, Mecklenburglaan 3 Harderwijk

Datum: 14 februari 2019

Tijd: 14.00 – 17.00 uur

Voorbereiding van start voor Expertise Centrum Precisietechniek

Meer gekwalificeerde medewerkers in de precisietechniek: om dat doel te bereiken sloeg een groep metaalbewerkingsbedrijven in Zuid Holland de handen ineen. Birch hielp de groep met een plan voor een Expertise Centrum Precisietechniek (ECP). Dat centrum moet zorgen voor een betere aansluiting van opleidingen op de beroepspraktijk en voor bijscholing van bestaande medewerkers. Voor de uitvoering van het plan krijgen de bedrijven een subsidie van €162.306 van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Door automatisering en digitalisering gaan de ontwikkelingen in het vakgebied precisietechniek razendsnel. Werkzaamheden die vroeger handmatig werden uitgevoerd, worden inmiddels overgenomen door computers en machines. Voor medewerkers betekent dit dat de werkzaamheden veranderen. Er is dan ook andere scholing nodig om het werk te kunnen uitvoeren. Maar voor MBO-opleidingen in deze sectoren is het niet makkelijk om al deze ontwikkelingen bij te benen.

Te weinig geschikt personeel

Dit is een probleem, merkt een groep metaalbewerkingsbedrijven in Zuid-Holland, want zij kunnen moeilijk geschikt personeel vinden. De techniekopleidingen leveren niet alleen te weinig mensen af om de groep die met pensioen gaat te kunnen vervangen, maar de kersverse beroepskrachten zijn ook niet klaar voor de nieuwe productiemethoden in de sector.

Breed gedragen projectvoorstel voor expertisecentrum

Om daar iets aan te doen, riepen de bedrijven de hulp in van Birch om een MKB Idee-subsidie aan te vragen. In een korte tijd ontwikkelden de bedrijven met Birch, de Koninklijke Metaalunie en het Opleidings- en Ontwikkelfonds voor de Metaal (OOM) een projectvoorstel voor een Expertise Centrum Precisietechniek (ECP). Het ECP is een samenwerking tussen MKB, onderwijs en regionale overheid en biedt scholing en na-, om- en bijscholing in de precisietechniek. Ook zorgt het ECP dat er kennis komt om onderwijsinnovaties toe te passen en dat MKB-bedrijven hun kennis met elkaar delen.

Subsidie voor twee pilots

Voor dat projectvoorstel kreeg de groep een MKB Idee-subsidie toegekend, als één van de 13 gehonoreerde initiatieven. Daarmee kunnen nu twee pilots van start, ter voorbereiding op het expertisecentrum. De eerste pilot bestaat uit een gezamenlijke wervingscampagne waarin de bedrijven een eigentijds beeld van de sector laten zien. Door deze campagne moeten bedrijven beter gaan samenwerken en hun kennis onderling uitwisselen.

Onderwijsmodule voor bijscholing

In de tweede pilot ontwikkelen de bedrijven een onderwijsmodule voor bijscholing van personeel dat ze al hebben én van docenten en leerlingen in het beroepsonderwijs. Deze module gaat in op de nieuwste technologische ontwikkelingen en bevat ook een bedrijfsbezoek aan een bedrijf die deze technieken in de praktijk brengt.

Mariette Hamer neemt eindrapport ‘de Banenmakers’ in ontvangst

SER-voorzitter Mariëtte Hamer nam op dinsdag 11 december het eerste exemplaar in ontvangst van onderzoeksrapport ‘Nieuwe banen in ecosystemen: de Banenmakers’. In dit rapport schetsen onderzoekers van Birch vernieuwende initiatieven van werkgevers op de regionale arbeidsmarkt. Daarnaast onderzochten zij de succesfactoren van deze initiatieven.

 

Namens het hele onderzoeksteam overhandigde Birch-consultant Leonie Oosterwaal het onderzoeksrapport aan Mariette Hamer. De SER-voorzitter was vooral geïnteresseerd in de voorbeelden van regionale arbeidsmarktinitiatieven die in het rapport beschreven staan: “Er zijn zoveel transities gaande, bijvoorbeeld op het gebied van arbeidsmarkt, energie, digitalisering. De regio speelt daar een belangrijke rol in. De Banenmakers zijn zeer bruikbare voorbeelden van professionele organisaties die regionaal arbeidsbeleid op een nieuwe manier uitvoeren. Bijvoorbeeld voor de Agenda Stad.”

Veertig vernieuwende initiatieven op de regionale arbeidsmarkt

Onderzoeksproject de Banenmakers is een initiatief van Birch, gefinancierd door Instituut Gak. Gedurende het afgelopen jaar bezochten onderzoekers van Birch veertig initiatieven uit het hele land die zich op een vernieuwende manier bezighouden met arbeidsbemiddeling. Deze initiatieven zijn in te delen in drie categorieën:

  1. sociale ondernemingen: ondernemers met een maatschappelijke missie.
  2. werkgeversnetwerken: werkgevers die samen banen behouden, creëren en delen
  3. platformen: organisaties die zich positioneren tussen werkgevers en werkzoekenden/werkenden en proberen transities te realiseren door de relatie tussen beiden te versoepelen.

Succesfactoren en uitdagingen

In het rapport analyseerde Birch alle initiatieven en bracht de succesfactoren en uitdagingen in kaart. Uit deze analyse blijkt onder meer dat werkgeversnetwerken vaker strategisch ingebed zijn in een regionaal ecosysteem, waardoor ze meer aansluiten op de specifieke arbeidsmarkt van de regio. Platformen hebben vaker een landelijke ambitie. Sociale ondernemingen zijn gericht op de lokale arbeidsmarkt en kunnen ook zonder stevige inbedding in het ecosysteem effectief zijn. Leonie Oosterwaal: “Alle Banenmakers verbeteren op hun eigen manier de infrastructuur van de arbeidsmarkt. Omdat zij uitdagingen op de regionale of sectorale arbeidsmarkt opvangen draagt ieder initiatief positief bij aan het ecosysteem voor ondernemerschap.”

 

Meer inzicht in samenwerking tussen werkgevers en opleiders in Amsterdam

In de Amsterdam MBO-Agenda werken de vijf Amsterdamse mbo-instellingen en de gemeente samen aan sterk middelbaar beroepsonderwijs. Onderwijs dat jongeren uitdaagt en goed voorbereidt op de arbeidsmarkt en samenleving van nu en de toekomst. Birch Consultants onderzocht voor de MBO-Agenda wat de belangrijkste knelpunten zijn in de samenwerking tussen het bedrijfsleven en het onderwijs in drie sectoren die van groot belang zijn voor de Amsterdamse economie: administratief-juridische beroepen, handel en creatieve industrie.

Voor het onderzoek interviewden de consultants van Birch 29 Amsterdamse werkgevers die stages of vacatures bieden voor economische of creatieve opleidingen. In de interviews kwamen verschillende onderwerpen aan bod. Denk aan de inhoudelijke aansluiting tussen opleiding en werkveld, en het proces van afstemming. Daarnaast analyseerden de consultants data uit databronnen van Jobfeed en DUO. Dit leverde een gedetailleerd rapport <link> op, waarin Birch elf aanbevelingen doet om de aansluiting tussen arbeidsmarkt en onderwijs te versterken. We vatten ze hieronder samen in vijf belangrijke punten.

Neem transities als uitgangspunt voor afstemming

Gebruik een grote transitie in Amsterdam als uitgangspunt om werkgevers en onderwijs dichter bij elkaar te brengen. Wat we van bestaande pps’en kunnen leren is dat het bedrijven motiveert en helpt als ze zich richten op één transitie of cross over. De gemeente zou samen met de mbo-instellingen en bedrijfsnetwerken enkele grote transities kunnen benoemen die zullen leiden tot veranderingen in beroepen. Denk aan de groeiende rol van platformen zoals Uber en Airbnb, de opkomst van e-commerce, de digitalisering van administraties en alle koppelingen die burgers en bedrijven maken met overheden.

Organiseer op regionaal niveau strategische overlegtafels

Volgens de werkgevers en onderwijsinstellingen kan de afstemming op regionaal strategisch niveau verbeteren voor de onderzochte opleidingen. Bijvoorbeeld door strategische overlegtafels te organiseren tussen meerdere bedrijven en onderwijsinstellingen in plaats van op het niveau van de individuele onderwijsinstelling, zoals nu vaak gebeurt. Werkgevers vinden de onderwijsinstelling waar de student of aankomend werknemer vandaan komt namelijk minder belangrijk dan de kwaliteiten van die student.

Informeer werkgevers over opleiding en stageverwachtingen

Werkgevers zijn nu vaak slecht op de hoogte van de inhoud van het curriculum en hun rol tijdens de stage. Een oplossing daarvoor zou zijn de werkgevers goed te informeren over de opleiding, maar ook over de verwachte begeleiding. Werkgevers zouden voorbeelden van goede begeleiding met elkaar moeten delen. Hierin kunnen netwerken een rol spelen. Daarbij is het wel belangrijk om werkgevers te prikkelen om hieraan mee te doen: bijvoorbeeld als ze tijdens een netwerkevent kandidaten kunnen werven voor hun bedrijf en als ze contact kunnen komen met nieuwe afnemers of toeleveranciers.

Investeer in eigen en open data en alumni-netwerk

Onderwijsinstellingen kunnen beschikbare databronnen gebruiken om inzicht te krijgen in de eerste stappen van studenten op de arbeidsmarkt. Omdat openbare data van SBB en DUO onvoldoende kwalitatieve en toepasbare data oplevert, is het belangrijk om zelf structureel alumni-onderzoek uit te voeren en eigen databronnen op te bouwen. Daarnaast moeten onderwijsinstellingen beleid ontwikkelen naar aanleiding van deze data. Alumni zijn waardevolle ambassadeurs voor de opleiding. Het merendeel van hen gaat aan de slag bij de werkgevers waar de onderwijsinstellingen hun afstemming mee willen organiseren. Maak daarom gebruik van dit alumni-netwerk om deze werkgevers aan de onderwijsinstellingen te verbinden.

Investeer in de rol van de stagebegeleider

Uit het onderzoek blijkt dat de stagebegeleider een cruciale verbinder is tussen het werkveld en de onderwijsinstelling. De ideale stagebegeleider is goed in relatiebeheer, spreekt de taal van de werkgever, behartigt zijn belangen en kan netwerken ontwikkelen. Hij kent het werkveld waarvoor hij verantwoordelijk is door en door en komt bij voorkeur ook uit het werkveld. Deze persoon is meer dan de helft van zijn tijd buiten de onderwijsinstelling aan de slag en heeft de vaardigheid om de signalen van de werkgevers op een goede manier bij de opleiding te laten landen. Stagebegeleiders zijn op dit moment meestal minder vaak bij bedrijven aanwezig. Ze ervaren soms spanning tussen enerzijds de verwachtingen van de onderwijsinstelling en anderzijds de verwachtingen van bedrijven.

Wil je meer lezen over het onderzoek van Birch voor de Amsterdamse MBO-agenda? Het onderzoeksrapport is samengevat in een korte factsheet.

  

Regioanalyse Zuid-Holland: haal meer uit de publiek-private samenwerkingsverbanden

De regio Zuid Holland kan meer halen uit de 31 publiek-private samenwerkingsverbanden (PPS’en) die sinds 2011 zijn gestart in het Zuid-Hollandse beroepsonderwijs. Dat blijkt uit het rapport dat PBT (voorheen Platform Beta Techniek) schreef in opdracht van de Economic Board Zuid-Holland, metropoolregio Rotterdam Den Haag en de Next Education Group.

Dominic Schrijer, de burgemeester van Zwijndrecht, nam op 7 december 2018 het eerste exemplaar in ontvangst van de regioanalyse Zuid-Holland. Het rapport werd geschreven door PBT, in samenwerking met Birch.  Bircher Jan Peter van der Tooren was als inhoudelijk expert betrokken en Elmar Cloosterman nam enkele interviews en een deel van het analysewerk voor zijn rekening.

PPS zorgt voor vernieuwing, meer instroom en betere kwaliteit

De PPS’en leveren al veel op. Uit de regionale analyse blijkt bijvoorbeeld dat de samenwerkingsverbanden bijdragen aan vernieuwing van het onderwijs. Ook maakt de samenwerking het onderwijs aantrekkelijker, waardoor er meer studenten instromen op de opleidingen in technologie, zorg en ict. Verder dragen ze bij aan verbetering van het onderwijs.

Nog meer mogelijkheden voor PPS’en in Zuid-Holland

Maar ook blijkt uit de analyse dat er nog meer mogelijkheden zijn. Zo hebben PPS’en in Zuid-Holland in vergelijking met die andere regio’s relatief weinig aandacht voor internationalisering en het betrekken van kwetsbare groepen. Ook is er ruimte voor meer initiatieven op het gebied van energietransitie en zorg, en voor sectoren met relatief veel vacatures. Daarnaast kunnen bestaande samenwerkingen de opleidingsbehoefte in de regio in kaart brengen om een Leven Lang Ontwikkelen beter mogelijk te maken.

Download het rapport: Regioanalyse Zuid Holland: Sterkere provincie door vernieuwende publiek private samenwerking in het beroepsonderwijs.