Birch presenteert visie op de Dutch Fresh Port Talent en Innovatie Campus.

Marc Bloemendaal, Tom Hendricksen en Saskia Vogelaar zijn vanuit Birch betrokken bij het opzetten van een Campus voor de Dutch Fresh Port in Barendrecht-Ridderkerk. De Dutch Fresh Port is een internationaal onderscheidend cluster op het gebied van verslogistiek. Veel van de verse groenten en fruit die wij als consumenten kopen in de supermarkt zijn via hun internationale aanvoernetwerk en verwerkingsprocessen gegaan. En veel hiervan is niet bekend bij het grote publiek. Net als in andere sectoren staat Dutch Fresh Port voor de uitdaging om talent te werven, binden en ontwikkelen en in te spelen op het verduurzamen en digitaliseren van het cluster. Dinsdag 2 november was er een groot netwerkevent met als titel ‘Fresh Ambition’ waar de laatste initiatieven in Dutch Fresh Port werden gepresenteerd. O.a. de hyperloop waarbij met 700 km per uur goederen vervoerd kunnen worden, of de waterstof- en reststromenhubs.

Saskia en Marc presenteerden op deze avond ook hun visie. Wij zien voldoende aanknopingspunten, maar ook noodzaak om krachten te bundelen. Zodat goed in gespeeld wordt op de ‘war on talent’ en de grote transitieopgaven op het gebied van duurzaamheid en digitalisering. De unieke positie van het cluster zorgt ervoor dat zij een grote bijdrage kan leveren aan het leveren van gezond voedsel en via het opzetten van de campus wordt dit zichtbaar gemaakt.

In het verslag van het evenement is het volgende te lezen over de bijdrage van Saskia en Marc: ‘Last but not least gaven Saskia Vogelaar en Marc Bloemendaal een update over de Campusontwikkeling op Dutch Fresh Port. Een idee, waar de AGF-handelaren wel voor leken te porren, gezien de vele vacatures waar de bedrijven mee kampen.’

De volgende stap is nu om de campus concreet vorm te geven en een brede groep (startende) ondernemers, onderwijs- en kennisinstellingen en medewerkers te activeren. Wij hebben er zin in.

Eén jaar EVER: meer inzicht in de veerkracht van Nederlandse regio’s

Na de diepe dalen van de coronacrisis herstelt de Nederlandse economie verrassend snel. En ook de regionale veerkracht blijkt groot. Maar de economische en maatschappelijke gevolgen van de coronacrisis pakken in elke Nederlandse regio weer anders uit. EVER onderzoekt hoe, en ondersteunt de regio’s die zich herpakken. 

Economische Veerkracht van Regio’s. Dat is de betekenis van EVER. In dit onderzoeksproject bundelen Universiteit Utrecht, Birch en Tilburg University, met medewerking van Platform Talent voor Techniek, de krachten. We onderzoeken de economische en maatschappelijke gevolgen van de coronacrisis, die in elke Nederlandse regio weer anders uitpakken. Ruim veertig organisaties leveren hun bijdrage: regio’s, steden, provincies, ontwikkelingsmaatschappijen en sectoren. Met maandelijkse webinars en labs wordt gekeken hoe regio’s en sectoren hun bedrijven kunnen ondersteunen. Zo helpen we regio’s ook om weerbaar en wendbaar uit de coronacrisis te komen. We bieden praktische steun bij beleid en publiceerden tot nu toe vijf wetenschappelijke artikelen.

 

Slimme keuzes

EVER kijkt naar de economie vanuit het perspectief van het ecosysteem van ondernemerschap. We brengen in kaart hoe het ecosysteem functioneert en wat ervoor nodig is om het nog beter te laten werken. In het eerste jaar van ons onderzoek zagen we al dat regio’s relatief goed door de coronacrisis zijn gekomen, onder andere door regionale en landelijke steunmaatregelen. Regio’s waar bedrijven de omslag wisten te maken naar online dienstverlening scoorden goed. Deze regio’s hebben een beter functionerend ecosysteem van ondernemerschap. Met name bedrijven met een sterk management maakten de overstap naar nieuwe producten en online, en boekten winst.

 

Recept voor flexibiliteit

Momenteel bekijken we met EVER hoe we de wendbaarheid van regio’s het best kunnen onderzoeken. Welke factoren zorgen dat de ene regio makkelijk meebeweegt tijdens de coronacrisis en de andere minder? Welke bedrijven zijn opvallend innovatief en welk opleidingsniveau wordt gevraagd van werknemers? Vooralsnog zijn werkgevers vooral op zoek  naar hoger opgeleid personeel. Een interessante vervolgvraag is welke regio’s in staat zijn om de beroepsbevolking hierin mee te laten groeien. En hoe ze hun werkgevers, scholen en kennisinstellingen hierin ondersteunen.

 

Voorbereid op grote opgaven

De veerkracht van regio’s biedt stof tot nog meer vragen. In het tweede jaar gaat EVER onderzoeken of ondernemers voldoende wendbaar zijn als het gaat om andere grote opgaven, zoals klimaatverandering, vergrijzing, digitalisering en de energietransitie. In veel regio’s werd voor de coronacrisis al nagedacht over deze uitdagingen. We zijn benieuwd of de coronacrisis dit proces versneld heeft, of misschien juist vertraagd. Komend jaar willen we hier met het onderzoeksprogramma verder inzicht in geven en regio’s en sectoren helpen om nieuwe denkwijzen in hun beleid en praktijk door te voeren.

 

Onderzoeken van EVER

EVER is een tweejarig project en wordt gefinancierd door ZON MW. We hebben drie taken.

  • Wetenschappelijk onderzoek doen naar de regionale variatie in de veerkracht van ecosystemen voor ondernemerschap.
  • Data van bestaande databronnen realtime beschikbaar maken voor regionale belanghebbenden, via een online dashboard.
  • Beslissers in sectoren en regio’s bijeenbrengen om ervaringen te delen en samen nieuwe inzichten op te doen met behulp van een Platform of Practice. Inmiddels zijn er elf webinars en twee labs georganiseerd.

Regio Deal lab: Identiteit en resultaten in de regio

Wat is regionale identiteit en hoe kan die je helpen bij het maken van effectief beleid? In de labsessie Regio Deal ’Identiteit en resultaten in de regio’ stonden al dit soort vragen centraal.

Bij de Regio Deals labs leren Rijk en dertig regionale samenwerkingsverbanden van elkaar. Daarvoor organiseert een consortium van Universiteit Utrecht, Tilburg University, Berenschot en Birch labsessies. Dit najaar werd het lab Regionale ’Identiteit en resultaten in de regio’ gehouden op het Newtechpark in Apeldoorn, op uitnodiging van Regio Deal Cleantech. In de Cleantech Regio werken onderwijsinstellingen, bedrijven en overheden samen aan een duurzame economische ontwikkeling van de regio. Procesmanager David Beij gaf de dertig deelnemers een rondleiding op de campus, een belangrijke broedplaats voor de regio. Op dat moment zat er een mbo-klas van Aventus Apeldoorn in de schoolbanken en ook decorbouwers waren aan de slag met nieuwe theaterdecors.

‘Dit zijn wij’
Martijn Groenleer, hoogleraar Regionaal Recht en Bestuur aan Tilburg University en Arnoud-Jan Bijsterveld van Tilburg School of Social and Behavioral Sciences gingen vervolgens in gesprek over regionale identiteit en hoe die kan helpen bij het maken van effectief beleid. Ook gingen ze in op het identificatieproces van een regio. Hierbij spelen de omgeving, de gemeenschap, het netwerk en het gevoel een rol. Een sterke regionale identiteit gaat samen met een sterk ‘dit-zijn-wijgevoel’, benadrukken ze. Ook nieuwe samenwerkingsverbanden profiteren hiervan. Bijsterveld noemt als voorbeeld de Brabantse cultuur, die vooral voortkomt uit het oosten van de regio. West-Brabant doet daar ook zijn voordeel mee.

De dikke en de dunne

Michiel Flooren, lector Regio Ontwikkeling aan Hogeschool Saxion, introduceerde de termen ‘dikke’ en ‘dunne’ regio’. Dikke regio’s hebben een bekende naam en herkenbaar verhaal, dunne niet – die zijn voornamelijk in het leven geroepen om een bepaalde uitdaging aan te gaan. Dunne regio’s richten zich weer meer op de wereld buiten de regiogrenzen, en op samenwerken. Dikke en dunne regio’s kunnen van elkaar leren, volgens Flooren. De dikke regio over samenwerken en innovatie, de dunne over binding van deelnemers en bevolking.

De volgende Regio Deals labsessie is op 21 oktober bij Regio Deal Brainport Eindhoven, tijdens de Dutch Design Week. Deze labsessie is voor de eerste en tweede tranche.

 

Nederlandse economie veerkrachtig

De Nederlandse economie herpakt zich sneller dan verwacht. Na een krimp van 3,7 procent in 2020, groeit het bbp in 2021 waarschijnlijk met 3,2 procent. Deze veerkracht is ook te zien bij de bedrijvendynamiek: er zijn meer starters dan stoppers, en het aanpassingsvermogen van ondernemers is groot.

De bedrijvendynamiek in een land – het aantal bedrijven dat start, stopt en failliet gaat – zegt veel over de economische ontwikkeling. De reallocatie van kapitaal en arbeid van stoppende laagproductieve bedrijven naar startende of groeiende hoogproductieve bedrijven is de kern van economische groei. De pandemie en de bijbehorende steunmaatregelen kunnen deze economische ontwikkeling op twee manieren verstoren. De crisis kan effect hebben op de hoeveelheid nieuwe productieve ondernemingen die starten en de steunmaatregelen kunnen relatief minder productieve ondernemingen in leven houden, waardoor hun arbeid en kapitaal niet vrijkomt voor productievere doeleinden.

 

Vergelijking met financiële crisis

Een terugblik naar de financiële crisis in 2008 en 2009. Deze had grote impact op de bedrijvendynamiek (figuur 1). Het aantal faillissementen nam fors toe, veel bedrijven stopten en het aantal beginnende ondernemingen nam af. Het beeld is nu anders. Tijdens de coronacrisis bleef het aantal starters met een zeer kleine groei nagenoeg stabiel. Het aantal faillissementen daalde fors – en hoewel het aantal stoppers aanvankelijk steeg (zie figuur 1), was het aantal begin 2021 weer op het oude niveau (figuur 2).

 

Digitale economie

Dit lijkt een goed teken voor de Nederlandse economie. Het is vooral positief dat het aantal starters stabiel bleef – al gold dat niet voor alle sectoren. Zo startten afgelopen jaar bijvoorbeeld weinig horeca- en sportbedrijven. Deze sectoren zijn hard geraakt door de lockdowns. Wel is een stijging te zien bij het aantal nieuwe webshops. Die toename past in een groter plaatje: de Nederlandse economie transformeerde gedurende de coronacrisis versneld naar een digitale economie.

Regionale verschillen

De omwenteling naar die digitale economie gaat niet overal even snel. In figuur 3 zie je de toename in het aantal webshops per regio. Een mogelijke verklaring voor de verschillen is de kwaliteit van het ecosysteem van regio’s. Er is een sterke samenhang tussen de kwaliteit van het ecosysteem voor ondernemerschap (gemeten met de Entrepreneurial Ecosystem Index) in 2018 en de groei van het aantal webshops in 2020-2021. Regio’s met een sterk ecosysteem voor ondernemerschap kwamen een aantal jaar geleden al sterker uit de financiële crisis.

EVER

De gepresenteerde resultaten in dit artikel maken deel uit van het onderzoek Economische Veerkracht van Regio’s (EVER). Daarin bundelen Universiteit Utrecht, Universiteit Tilburg en Birch Consultants hun krachten om te onderzoeken hoe regio’s weerbaar en wendbaar uit de coronacrisis komen. Samen met veertig deelnemende regio’s en partnerorganisaties.

 

 

Tijd om potentieel deep tech startups in Nederland te verzilveren

Fotonica, nanotechnologie en kunstmatige intelligentie. In Nederland hebben we veel kennis over zogenaamde ‘deep tech’. En daarmee de kans om bij te dragen aan economische vernieuwing en maatschappelijke transities. Toch komen startups in deep tech lastig van de grond. Voor Techleap onderzocht Birch de meest kansrijke deep tech voor de toekomst van Nederland.

Van medicijnen transporteren naar precies de juiste plek in het lichaam tot het ontwikkelen van nieuwe soorten batterijen. Deep tech kan de samenleving veranderen. En toch gaat op dit moment slechts 15 procent van alle startup-investeringen in Nederland naar deep tech startups, tegenover 22 procent in Europa gemiddeld.

 

Kiezen voor sleuteltechnologieën

Dat is niet zomaar: investeren in deep tech startups is risicovol, duur en vereist geduld. De wetenschappelijke doorbraak die nodig is voor het succes van een deep tech is vaak onzeker. Maar de potentiële winst die daar tegenover staat is enorm. De Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie (AWTI) stelt dat Nederland nog niet genoeg kiest voor deep tech in onderzoek, zich nog onvoldoende verdiept in de impact ervan op maatschappelijke vraagstukken en te weinig aandacht heeft voor de groei van technologie gedreven startups.

 

Sterke uitgangspositie

Voor Techleap, een publiek gefinancierde non-profit die helpt het Nederlandse tech ecosysteem te kwantificeren en te versnellen, onderzocht Birch waarom deep tech startups in ons land achterblijven. Techleap wilde weten: waar ligt het potentieel en waarom wordt dit niet verzilverd? De belangrijkste conclusies van ons onderzoek:

  • Nederland heeft een sterke uitgangspositie in deep tech. We concurreren wereldwijd in onder andere kunstmatige intelligentie en robotica. In andere deep tech, zoals nanotechnologie en fotonica, lopen we internationaal wetenschappelijk voorop. Dat kan snel tot meer ondernemerschap leiden.
  • Deep tech startups vinden hun weg naar de markt, maar niet allemaal naar de belangrijkste sectoren van de Nederlandse economie. Zo zijn er veel meer startups in de zorg actief dan in de energie- en voedselsector. Sommige veelbelovende technologie wordt nog niet getest in bestaande industrieën.
  • Er zijn drie obstakels voor succesvolle marktgang: startups hebben moeite om financiering te krijgen, om een ingang te vinden bij de gevestigde orde en om een technologie over te dragen.

 

Veelbelovende sectoren

De grootste kans op succes hebben startups in de gebieden HealthTech (gezondheidstechnologie), ClimateTech (klimaattechnologie) en hightech. In deze topsectoren wordt stevig onderzoek gedaan. En zien we ook al succesvolle startups. Maar binnen deze gebieden zien we ook dat sommige beloftes nog niet worden ingelost. Nanotechnologie is bijvoorbeeld veelbelovend voor energie en chemie (ClimateTech), maar er zijn maar weinig startups in Nederland actief. Dit biedt kansen om ondernemerschap aan te wakkeren.

 

Ecosysteem van kansen

Nederland kan de huidige topposities dus versterken en tegelijkertijd nieuwe paden inslaan. Wil Nederland binnen Europa concurreren met deep tech en echt inzetten op HealthTech, ClimateTech en hightech, dan vraagt dat om samenwerking tussen overheid, universiteiten en investeerders. Samen kunnen zij het ecosysteem voor startups laten groeien. Binnen zo’n ecosysteem kunnen veelbelovende startups namelijk wél toetreden tot de markt. Al dan niet door financiering, het delen van kennis en toegang tot het netwerk van de gevestigde orde. Of een combinatie daarvan.

 

Lees het hele rapport

Benieuwd naar de volle potentie naar deep tech in Nederland? Lees ons volledige rapport ‘The potential of emerging technology in the Netherlands’.

Zo komen Brabantse startups aan de Europese top

Ondernemerschap is van groot belang voor regionale economieën. Dat weet ook Braventure, kickstarter voor startups in Brabant. Daarom vroegen Braventure en de provincie Noord-Brabant aan Birch en de Universiteit Utrecht om te onderzoeken hoe goed de voedingsbodem voor startups nu is in Brabant. Wij brachten het in kaart en deden aanbevelingen.

Braventure helpt startups in Noord-Brabant op weg. Het is een samenwerkingsverband van dertien regionale opleidingsinstituten voor hoger onderwijs, ontwikkelingsmaatschappijen, de provincie Noord-Brabant, startups en ondernemers. Zij werken aan een sterk ecosysteem met genoeg kennisdeling, talent, financiering, ondernemende werknemers, sterke netwerken en samenwerking.

 

De vraag van Braventure en de provincie aan Birch was: hoe verbeteren we de voedingsbodem voor startups en scaleups in Brabant? Collega’s Elmar Cloosterman en Bas van der Starre onderzochten en analyseerden het samen met Erik Stam van de Universiteit Utrecht.

 

Ondernemerschap en kennis

In vergelijking met andere Nederlandse regio’s heeft Brabant al een sterk ecosysteem voor ondernemerschap. Zo zijn de tien elementen voor ondernemerschap goed vertegenwoordigd, waaronder bijvoorbeeld talent en leiderschap. Ook qua kennis scoort Brabant boven het Nederlandse gemiddelde. Er zijn bijvoorbeeld meerdere private organisaties met grote research & development budgetten, zoals ASML en Philips. Ook wordt er bovengemiddeld aan onderzoek en innovatie gedaan.

 

Keisterk in Europa?

Toch behoort Brabant nog niet tot de Europese top. In vergelijking met andere Europese ecosystemen staat de regio op de 23e plek. We zagen dat Brabant al goed scoort op infrastructuur, bereikbaarheid en ondernemerschapscultuur. Wel kan het beter op het gebied van kennisinvesteringen, leiderschap en talent.

 

Een gedeeld doel vinden

Hoe kan Brabant het ondernemerschap in de regio versterken? Onze aanbeveling: vind samen met de regionale stakeholders een common ground – of gedeeld doel – voor het Brabantse ecosysteem. Daaruit volgen dan acties die weer passen bij de verbeterpunten die wij ook signaleerden, zoals het versterken van kennisontwikkeling, netwerken en de aanwezigheid van talent. Deze mooie uitdaging gaan de samenwerkende partijen van Braventure nu aan.

 

Bekijk voor alle analyses en aanbevelingen ons volledige rapport ‘The-Brabant-Ecosystem-UU-and-Birch.’

 

Birch blijft groeien!

Birch viert dit  jaar haar 10 jarig bestaan. Een jaar waarin we een duidelijke groei ambitie voor de toekomst hebben. En daarvoor zoeken we nieuwe collega’s die mee willen bouwen en impact creëren.  Werk je graag bij een klein, maar groeiend adviesbureau met een uitgesproken visie op de aanpak van maatschappelijke en bestuurlijke vraagstukken bij overheid, bedrijven en kennisinstellingen, ga dan hier naar de vacatures.

Maak jij het verschil?

Quantum Delta NL sleept 615 miljoen euro binnen bij Groeifonds

Een boost voor quantumtechnologie in Nederland, daar staat de stichting Quantum Delta NL (QDNL) voor. Birch onderzocht voor deze publiek-private samenwerking van universiteiten, onderzoekscentra en ondernemers hoe Nederland een voorloper blijft op het gebied van quantum. Met onder andere de input uit ons rapport deed QDNL een aanvraag bij het Nationale Groeifonds, dat hen nu 615 miljoen euro toekent.

Maar liefst 2.000 onderzoekers en ingenieurs wil QDNL trainen met het geld uit het Groeifonds. Hiermee kunnen zij honderd startups die al werken met quantumtechnologie helpen opschalen. Daarnaast zetten ze met het geld drie R&D-labs op om het onderzoek naar en de ontwikkeling van quantumtechnologie aan te jagen.

 

Investeren in quantum

De aanpak van QDNL komt overeen met onze adviezen van eind vorig jaar. In dat rapport onderzochten we de sterke punten van quantumtechnologie in Nederland. En wat er nodig is voor de volgende stap van het ecosysteem van kennisinstellingen, bedrijven en overheid rondom die technologie. We stelden vast dat Nederland koploper is op het gebied van quantumtechnologie. Om dat ook te blijven moet er worden geïnvesteerd in startups, talent en vraag uit de private sector.

 

Bijdrage aan de economie

Met de impuls van het Groeifonds kan QDNL precies doen waarvoor het Groeifonds in het leven is geroepen. Meehelpen aan economische groei, welvaart en welzijn in Nederland. Dezelfde onderwerpen als waar wij ons met advieswerk ook voor inzetten. Concreet verwacht QDNL 30.000 hightechbanen in Nederland te creëren. De economische impact wordt geschat op 5 tot 7 miljard euro.

 

Impact op welvaart

Daarnaast draagt de impuls van het Groeifonds aan QDNL bij aan de leefbaarheid van Nederland en de wereld. Ronald Hanson, voorzitter van de Raad van Toezicht van QDNL: ‘Het leidt geen twijfel dat quantumtechnologie een immense impact gaat maken. Het drijft de transformatie aan van informatie- en communicatietechnologieën. Iedereen in de samenleving gaat daarvan profiteren.’

 

Meer informatie over ons onderzoek en rapport voor QDNL? Neem contact op met Bas van der Starre.

10 jaar Birch: In gesprek met werknemers én -gevers van de toekomst

Een verjaardag vier je samen. Daarom zochten wij op onze 10-jarige verjaardag op donderdag 29 april jaargenoten op. Met twee klassen van de R.K. Dalton basisschool Valkenheuvel in ons eigen Driebergen gingen we in gesprek. Hoe ziet de wereld er in hun ogen over tien jaar uit?

Vaak genoeg gaan we voor ons advieswerk in gesprek met twintigers op ROC’s en hogescholen. Maar hoe zit het eigenlijk met de tieners? Zij die pas over zo’n tien tot vijftien jaar aan hun werkende leven beginnen? Dat zijn stemmen die nu nauwelijks worden gehoord, daar brachten Birchers Saskia Vogelaar en Sigrid van Galen verandering in.

10 jaar achteruit én vooruit

Hoe zag de wereld eruit toen deze leerlingen – en Birch – werden geboren? Wat voor kleding droegen mensen, welke gadgets hadden ze, wat was er op tv en welke grote gebeurtenissen vonden er in dat jaar plaats? Samen met de leerlingen sparden Saskia en Sigrid over deze vragen. En natuurlijk over hoe hun ideale wereld er over tien jaar uitziet. Die ideeën lopen ver uiteen: van robots die ons met van alles helpen tot vervoermiddelen als een vliegende auto en supersnelle trein. Een paar kinderen zien ook een beter klimaat voor zich en anderen die bijvoorbeeld uit Syrië en Afghanistan komen, een wereld zonder oorlog.

 

Waardevolle inzichten

Dat er ook in twee jaar tijd al veel kan veranderen, moet de tijdscapsule bewijzen die de kinderen vandaag vullen met spulletjes uit hun leven. De kinderen mochten hun wens voor de toekomst opschrijven en mooi versieren. Alle wensen zijn verzameld in een tijdscapsule. Samen met de juf lijmen ze de tijdcapsules dicht en spreken af dat ze over twee jaar open kunnen, als zij in groep 8 zitten. Wij zijn ondertussen weggegaan met waardevolle inzichten die we ook weer meenemen in onze opdrachten voor klanten in het onderwijs, bij de overheid en in het bedrijfsleven.

 

Een heel jaar 10

Dit hele jaar vieren we onze verjaardag. Houd onze LinkedIn en website in de gaten voor het laatste nieuws over de evenementen die we organiseren.

En nog een aantal wensen voor de komende 10 jaar:

Herstel in vertrouwen: de overheid aan zet

De verkiezingen zijn achter de rug en de eerste contouren van mogelijke formaties worden zichtbaar. Jan Peter van den Toren kijkt alvast vooruit: wat betekent dit voor welvaart en welzijn in Nederland? Lees het in deze tweede blog in een reeks van drie. Dit keer over het herstel van vertrouwen in de maatschappij.

In alle stilte wordt nu gewerkt aan de vorming van een nieuw kabinet. Alle aandacht ging de afgelopen weken uit naar herstel van vertrouwen tussen politici. Hoe dat ook uitpakt, in alle gevallen zal een nieuw kabinet aan de slag moeten met het onderlinge vertrouwen in de samenleving.

 

Spanningen in kaart

Organisaties als de Sociaal-Economische Raad en het Sociaal en Cultureel Planbureau vragen al langer aandacht voor herstel van vertrouwen. En ook in ons advieswerk bij Birch krijgen wij met dit vraagstuk te maken. Zo waren we blij verrast toen VNO-NCW en MKB-Nederland ons in 2019 vroegen om te onderzoeken hoe ondernemers tegen spanningen in de samenleving aankijken, als onderdeel van hun Brugproject, een groter onderzoek naar die spanning en de rol van ondernemers daarin.

 

Spanningen binnen en buiten bedrijven

Met onderzoeksbureau Conclusr ondervroegen we een kleine 1300 ondernemers. Daarnaast discussieerden we met branchebestuurders om de ervaringen en opvattingen van ondernemers te duiden. In het eindrapport van het Brugproject is een citaat van een ondernemer typerend voor wat veel ondernemers aangaven in ons onderzoek: ‘Ik zie tegenstellingen in de samenleving, maar in mijn bedrijf valt het mee – al maak ik me wel zorgen of al mijn werknemers het allemaal kunnen bijhouden.’

 

Ondernemers noemen met name de tegenstellingen in hun eigen woonplaats of bedrijf: tussen mensen met en zonder werk en tussen hoger- en lager opgeleiden. Maar zij maken zich meer zorgen over het saamhorigheidsgevoel en het politieke klimaat in Nederland, dan wat er op hen zelf afkomt. Denk dan aan de gevolgen van klimaatverandering, migratie, nieuwe concurrenten, globalisering en digitalisering.

 

Ondernemers in actie

Opvallend is dus dat ondernemers veel tegenstellingen zien – maar tegelijkertijd aangeven dat het bij hen op de werkvloer wel meevalt. Dat komt ook omdat zij daar binnen hun eigen bedrijf zelf verantwoordelijkheid voor dragen. We hebben ondernemers gevraagd wie naar hun idee verantwoordelijk is voor het oppakken van deze tegenstellingen. Ondernemers zetten de overheid dan op één.  Tegelijkertijd zien ze een rol voor ondernemers: zowel voor het bedrijfsleven gezamenlijk als voor zichzelf met hun eigen bedrijf.

Waar voelen ondernemers zich verantwoordelijk voor (op een schaal van 1-4)?

Die rol pakken ze met name voor ‘nabije’ thema’s als werk en technologie. Zo zien ze kansen voor eigen medewerkers, ook als die buiten de boot dreigen te vallen. Op enige afstand, zien ze ook kansen die ze kunnen geven aan buurtbewoners en potentiële toekomstige medewerkers.

 

Saamhorigheid in coronatijd

Tot zover de meningen van de ondernemers die we vóór corona spraken. Het is een open deur dat geen van de kleine 1300 respondenten een pandemie als bedreiging zag – het heeft ons allemaal overvallen. We merken wel dat ook nu ondernemers balans terug willen laten slaan naar meer overheid. En er is nog steeds behoefte aan meer oog voor iedereen die niet makkelijk meekomt in transities.

 

Samen vernieuwen

Ons onderzoek was één van de bouwstenen van het Brugproject. Dat is weer onderdeel van de nieuwe visie van VNO-NCW en MKB-Nederland. Net voor de verkiezingen presenteerden zij hun nieuwe koers ‘Ondernemen voor Brede Welvaart’. Daarin benadrukken het belang van de drie grote transities – digitalisering, duurzaamheid en demografie. Maar ze zien ook dat die een groot beroep doen op het aanpassings- en vernieuwingsvermogen van iedereen: ondernemers, burgers én de overheid.

 

Voor ons als Birch is het mooi om te zien dat ons onderzoek met Conclusr uitvoerden betekenis heeft gekregen. Het past bij ons, zo op het kruispunt van onderzoek en maatschappelijke betrokkenheid. Ook bij ons strategisch advies voor regio’s of brancheorganisaties zoeken we naar werkvormen die de ervaringen en drijfveren van ondernemers erbij betrekken.

 

Kabinet aan zet

De conclusie die VNONCW en MKB Nederland aan het onderzoek verbonden herkennen we ook. Namelijk dat burgers zich onderdeel willen voelen van de samenleving en dat ondernemers daarin een rol hebben te spelen. Een belangrijk agendapunt voor het nieuwe kabinet.

 

Lees ook de eerste blog in deze reeks over het effect van de verkiezingen van Jan Peter en collega Bas van der Starre.